BEKRA güvenlik raporu: hazırlık kontrol listesi

Kuruluşunuz BEKRA’ya göre üst seviyeliyse, hazırlamanız gereken en kapsamlı belgelerden biri güvenlik raporudur. Bu rehberde raporun ne olduğunu, ne zaman hazırlanacağını ve yazmaya başlamadan önce hangi bilgileri toplamanız gerektiğini bir kontrol listesiyle anlatıyoruz.

Güvenlik raporu nedir?

Güvenlik raporu; kuruluşunuzu, faaliyetlerinizi ve proseslerinizi tanıtan ve büyük kazaları önlemek için uyguladığınız güvenlik yönetim sistemini anlatan belgedir. Alt seviyeli kuruluşların hazırladığı BKÖP ile aynı iskelete sahiptir, ancak ek bölümler içerir.

Kim hazırlar, ne zaman?

Raporu üst seviyeli kuruluşun işletmecisi hazırlar ya da hazırlatır ve kuruluşta saklar. Rapordaki bilgilerin doğruluğundan işletmeci sorumludur.

• Yeni açılacak kuruluşlar raporu faaliyete geçmeden önce hazırlar ve hazırladıklarını Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na (yönetmelikteki adıyla Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı) yazılı olarak bildirir. Rapor kuruluşta incelenir; aykırılık bulunursa düzeltme için süre verilir.
• Birleşme veya devir yoluyla ya da madde cinsi veya miktarındaki değişiklik nedeniyle üst seviyeli hâle gelen kuruluşlar raporu, kapsama girdikleri tarihten itibaren bir yıl içinde hazırlar.

BKÖP’ten farkı ne?

Güvenlik raporunun kapak, özet ve güvenlik yönetim sistemi bölümü BKÖP ile aynıdır. Güvenlik raporunda bunlara ek olarak şunlar istenir:

• Kuruluşun tarihsel gelişimi ve daha büyük bir şirket grubunun parçası olup olmadığı
• Kuruluşun çevresi: komşu işyerleri, doğal tehlikeler, meteorolojik tehlikeler ve çevredeki faaliyetler

BKÖP’ü daha önce hazırladıysanız (örneğin kuruluşunuz alt seviyeden üst seviyeye geçtiyse), bilgilerinizin önemli bir kısmını yeniden kullanabilirsiniz.

Yazmaya başlamadan önce: kontrol listesi

Kuruluş

• Kuruluşun tarihçesi ve şirket grubu bilgisi
• SGK sicil numarası
• Kadın ve erkek çalışan sayıları, vardiya sayısı; alt işverenler ve çalışan sayıları
• Kuruluşun sınırlarını ve çevresini gösteren uydu görüntüsü
• Ana faaliyetler ve üretim bilgisi
• Bildirim sistemindeki kuruluş bilgileri sayfası ve beyan kopyası
• Büyük kaza tehlikesi olan tesislerin işaretlendiği vaziyet planı

Kuruluşun çevresi

• Sınır komşusu işyerlerinin unvanları ve faaliyet alanları; acil müdahalede bu işyerlerinden kaynaklanabilecek kısıtlamalar (ulaşım, yerleşim vb.)
• Deprem tehlikesi (AFAD’ın yayımladığı bilgiler)
• Sel ve toprak kayması tehlikesi: ilgili resmî kurumdan alınan bilgi, alınamadıysa yapılan yazışmalar
• Yıldırım ve fırtına verileri (Meteoroloji Genel Müdürlüğü; fırtına için son 10 yılın rüzgâr verileri)
• Arazide ve çevresinde geçmiş madencilik faaliyetleri (Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü)
• Çevredeki boru hatları, madencilik veya sondaj faaliyetleri, taşımacılık ve yüksek gerilim hatları

Tesisler

• Her tesisin tanıtımı ve proses akış diyagramı
• Tehlikeli maddelerin bulunduğu ekipmanlar: tasarım bilgileri, olağan proses değerleri, alarm veya operatör müdahalesi gerektiren sınırlar
• Kritik ekipmanlar (emniyet valfleri, sensörler, gaz algılama, yangın tespit, acil durdurma vb.): adı, görevi, yeri
• Kontrol döngüleri ve acil durdurma sistemleri
• Depolama türleri ve kapasiteleri; depolama, proses, kumanda odası, giriş güvenliği ve ulaşım girişlerini gösteren yerleşim planları
• Yangın ve patlamaya karşı tedbirler, yayılmaya karşı tedbirler, hasar mekanizmaları

Tehlikeli maddeler

• Madde listesi ve en yüksek miktarlar
• Fiziksel ve kimyasal özellikler, kararlılık ve tepkimeler, sağlık ve çevre etkileri (güncel güvenlik bilgi formlarından)

Güvenlik yönetim sistemi

• Organizasyon şeması ve proses güvenliği biriminin görevleri
• Eğitimler, alt işveren yönetimi, bilgi alışverişi
• Büyük kaza tehlikelerinin belirlenmesinde kullanılan yöntemler ve veri kaynakları (büyük kaza senaryo dokümanınızla uyumlu olmalı)
• İşletim kontrolü, bakım, iş izin sistemi, periyodik kontroller
• Değişim yönetimi
• Acil durum planlaması
• Performans göstergeleri ve hedefler
• İç denetim: yöntem, denetçiler, son denetim tarihi ve rapor

Gizli bölümler

Bildirim beyanınız, vaziyet planı, tesis bilgileri, madde listesi, maddelerin fiziksel-kimyasal özellikleri, kararlılık ve tepkime bilgileri ile güvenlik yönetim sistemi bölümünün tamamı gizli kabul edilir. Tehlikeli maddelerin bilinen adları ve temel zararlarına dair basit açıklamalar bu kapsamın dışındadır.

Diğer belgelerle ilişkisi

Üst seviyeli bir kuruluş güvenlik raporunun yanında büyük kaza senaryo dokümanı, dâhili acil durum planı ve tehlikeli maddeye müdahale kartı da hazırlar. Bu belgeler aynı kuruluş, tesis ve madde bilgilerine dayandığı için birbiriyle tutarlı olmalıdır. Aynı madde bir belgede farklı miktarla, başka bir belgede farklı tehlikeyle görünmemelidir.

Raporu adım adım hazırlayın

Güvenlik raporu sihirbazı tebliğin istediği her bilgiyi rapor sırasıyla sorar. Kuruluş, tesis ve madde bilgilerinizi bir kez girersiniz; bu bilgiler güvenlik raporuna ve diğer belgelerinize kendiliğinden aktarılır. Daha önce BKÖP’e girdiğiniz cevaplar da raporda yeniden kullanılır. Resmî kurumlardan bilgi alamadığınız yerlerde yazışmalarınızı ekleyebilirsiniz. Belge, biçim kurallarına uygun bir PDF olarak bilgisayarınızda üretilir.

Dayanak: BEKRA Yönetmeliği (RG 02.03.2019, 30702) md. 11, 12 ve Ek-2, Ek-3; Güvenlik Raporu Tebliği (RG 19.04.2019, 30750) md. 6, Ek-1 ve Ek-2. Son kontrol: 27 Eylül 2026, mevzuat.gov.tr güncel metni.